ข้อดี และข้อด้อย ของการให้นมแม่ และการให้นมผง (Breastfeeding vs. Formula: The Pros and Cons)

ในปัจจุบัน ได้มีการให้ความรู้เกี่ยวกับการให้นมแม่มากขึ้น เนื่องจากเป็นที่ทราบกันดีถึงประโยชน์มากมายของการให้นมแม่ อย่างไรก็ตาม เรื่องการให้นมลูก เป็นการตัดสินใจส่วนบุคคล แต่ละครอบครัว อาจมีการตัดสินใจไม่เหมือนกัน การให้นมผง ก็อาจไม่ใช่เรื่องที่แย่เสมอไป หากเรามองกว้างๆ ก็จะพบว่า ทั้งการให้นมแม่ และการให้นมผง อาจจะมีข้อดี ข้อด้อย ที่แตกต่างกัน วันนี้ หมอหน่อยเลยจะมานำเสนอ ข้อดีและข้อด้อย ของการให้นมแม่ และ การให้นมผงค่ะ


การให้นมลูก ไม่ว่าจะเป็นการให้นมแม่ หรือการให้นมผง จัดเป็นการตัดสินใจส่วนบุคคล เพราะแต่ละครอบครัวอาจมีบริบทที่แตกต่างกัน แม้ว่าการให้นมแม่ อาจเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด แต่ก็ใช่ว่าทุกคนจะทำได้ เนื่องจากเหตุผลหลายอย่างเช่น

  • น้ำนมแม่ไม่เพียงพอในการเลี้ยงลูก เช่น มีลูกแฝด หรือมีปัญหาเรื่องน้ำนม

  • ลูกไม่สามารถเข้าเต้าได้ หรือดูดไม่ถูกวิธี

  • คุณแม่ต้องกลับไปทำงาน หรือต้องเรียน

  • คุณแม่มีปัญหาสุขภาพบางอย่าง ที่ไม่สามารถให้นมได้

  • การให้นมแม่สร้างความเจ็บปวด เช่น เต้านมอักเสบ หัวนมแตก คุณแม่เลยเลือกที่จะไม่ให้นม

แม้ว่าคุณจะให้นมแม่ไม่ได้ ก็ไม่ได้แปลว่าคุณเป็นแม่ที่แย่นะคะ เพราะคุณแม่ยังสามารถเป็นแม่ที่ดี และสามารถเลี้ยงลูกน้อยได้เป็นอย่างดี แม้ว่าต้องเลี้ยงด้วยนมผงก็ตาม


ก่อนการตัดสินใจให้นม ลองมาดู ข้อดีและข้อด้อยของการให้นมทั้ง 2 แบบกันค่ะ


การให้นมแม่


ในปัจจุบันทั้งองค์การอนามัยโลก (WHO) และ American Academy of Pediatrics (AAP) แนะนำให้ให้นมแม่เป็นอาหารหลัก 6 เดือน และทานนมแม่พร้อมอาหารเสริมตามเกณฑ์อย่างน้อย 1 ปี หรือ 2 ปี ถ้าทำได้ เนื่องจากในนมแม่มีประโยชน์ทั้งต่อมารดา และลูก


ข้อดีของการให้นมแม่


นมแม่มีประโยชน์ต่อสุขภาพทั้งต่อแม่และทารก เช่น

  • มีสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของทารก

  • มีภูมิคุ้มกันที่ดีต่อทารก ทำให้ลดการเจ็บป่วยต่างๆ ได้

  • ช่วยให้ระบบทางเดินอาหารทำงานได้ดีขึ้น

  • อาจเพิ่มระดับสติปัญญา และการเรียนรู้

  • ลดโอกาสเกิดโรคภูมิแพ้

  • ช่วยให้แม่น้ำหนักลดได้เร็วขึ้น

  • ลดโอกาสเกิดโรคมะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ในแม่ได้ เป็นต้น

(อ่านเพิ่มเติมเรื่องประโยชน์ของนมแม่)


นอกจากนี้ยังประโยชน์อื่นๆ เช่น

  • ไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ นมแม่เป็นของฟรี

  • ไม่ต้องยุ่งยากในการเตรียมนม

  • ประหยัดเวลาในการชงนม ล้างขวดนม

  • สร้างสัมพันธ์แม่ลูกที่ดี

ถ้าคุณแม่เลือกที่จะให้นมแม่ แนะนำให้ให้นมแม่ นานที่สุดเท่าที่จะทำได้ค่ะ ยิ่งให้นาน ก็ยิ่งมีประโยชน์ต่อทั้งลูกน้อยและคุณแม่เอง


ข้อด้อยของการให้นมแม่


แม้ว่านมแม่จะมีประโยชน์แค่ไหน การให้นมแม่ก็มาพร้อมความท้าทายค่ะ เพราะไม่ใช่ทุกคนที่จะให้นมแม่ได้สำเร็จ หรือบางครั้งอาจต้องการความช่วยเหลือ ข้อด้อยของการให้นมแม่คือ

  • อาจเจอปัญหาความไม่สุขสบายในการให้นมแม่ เช่น ท่อนมตัน หัวนมแตก เต้านมอักเสบเป็นต้น

  • ไม่สามารถบอกได้ว่าลูกน้อยกินนมไม่เท่าไหร่กันแน่

  • ต้องระมัดระวังเรื่องการกิน ทั้งเรื่องอาหาร เรื่องยา เครื่องดื่มแอลกอฮอร์ หรือแม้กระทั่งปริมาณคาเฟอีน ที่ทานได้ต่อวัน

  • การให้นมแม่อาจเป็นเวลาที่ไม่แน่นอน เนื่องจากเด็กบางคนอาจมีรูปแบบการกินที่แตกต่างกัน อาจทำให้ไม่สามารถจดตารางทำกิจกรรมอื่นๆ ได้ง่าย

การให้นมขวด


การให้นมทางขวดนม จะรวมทั้ง การให้เป็นนมแม่ที่ปั๊มเก็บไว้ หรือการให้นมผง การให้นมแม่ที่ปั๊มเก็บไว้ในรูปแบบของนมสต๊อก จะให้สารอาหารใกล้เคียงกับนมแม่ที่ออกจากเต้า แม้จะพบว่า สารอาหารบางชนิดในนมแม่จะลดลงไปเล็กน้อยในนมสต๊อก (1) ส่วนนมผง ก็ได้มีการเพิ่มสารอาหารที่จำเป็นลงไป อย่างไรก็ตามก็ไม่สามารถเทียบเท่าสารอาหารจากนมแม่อยู่ดี และไม่มีภูมิคุ้มกันแบบที่นมแม่มี


อย่างไรก็ตามการให้นมขวด ก็มีทั้งข้อดี และข้อด้อยคือ


ข้อดีของการให้นมขวด

  • คนอื่นๆ เช่น คุณพ่อ ปู่ย่าตายาย หรือพี่เลี้ยง สามารถให้นมแทนได้ แม้ว่าแม่จะไม่ได้อยู่กับลูกก็ตาม ซึ่งสะดวกกรณีแม่ต้องทำงา